Şifalı
Bitkiler
Şifalı Bitkiler Sözlüğü
- M - Harfindeki Bitkiler Lütfen aradığınız bitkinin baş
harfini seçiniz.
A B C D E F G H İ J K L M N O P R S T U V Y Z
| Mahmude |
( bingözotu ) :Çitsarmaşığıgiller familyasından; Anadolu'da ve
Suriye'de yetişen, sarılarak tırmanan, sürünücü ve sütlü, çok yıllık bir
bitkidir. Gövdesi ince ve tüysüzdür. Çiçekleri beyaz ve sarımsı renktedir.
Meyvesi 4 tohumlu, 2 gözlü bir kapsüldür. Kökleri uzun ve kalındır. Kökü,
nişasta, tanen, müsilaj ve "skammonin" taşır. Ev ilaçlarında kullanılmaması
tavsiye edilir.
Kullanıldığı yerler: Kalınbağırsağa tesir eden
tahriş edici bir müshildir. Frengide faydalıdır. |
| Mandalina |
( mandarin ) :Turunçgiller familyasından; 5-6 m yüksekliğinde
mandalina ağacının meyvesidir. Tatlı, kokulu, lezzetli, vitamince zengin bir
meyvedir. Kabuğundan esans çıkarılır.
Kullanıldığı yerler: Kanı
temizler. Sinirleri yatıştırır. Damar sertliği, felç ve gripte
faydalıdır. |
| Mantar |
( fütr ) :Boy, biçim ve bölge bakımından büyük değişiklikler
gösteren, yüz bin kadar çeşidi bulunan bir çeşit bitkidir. Karada ve tatlı
sularda yaşarlar. Mantarların içinde tıbbi etkileri olanlar, gıda olarak
kullanılanlar, zehirlenmelere sebep olanlar, hayvanlarda ve bitkilerde hastalık
yapanlar, antibiyotik madde oluşturanlar ve kimya sanayiide kullanılanlar
vardır.Yenen mantarların çoğu bazitli mantarlardır. Bunların 500 kadar cinsi ve
13500 kadar türü vardır. Sporları şişkin bir hif ucunda 4 tane olarak meydana
gelir. Makbul olan türü şemsiye mantarıdır. Büyük ve göz alıcı bir şekildedir.
Şapkası başlangıçta yuvarlak veya yumurta biçimindedir. Sonradan çan, şemsiye
veya tabak şekline döner. Rengi beyazımtırak gri ile esmerimtırak gri arasında
değişir. Çapı 25-30 cm kadardır. Eti yumuşak ve süt gibi beyazdır. Lezzeti
hoştur. Yer mantarı da yenir. Huni biçimindedir. Şapkasının eti sarımtırak beyaz
ve sarı kenarlıdır. Kokusu kayısıyı hatırlatır. Lezzeti ise karabiberi andırır.
Hazmı güçtür.
Kullanıldığı yerler: Etin yerini tutar. Protein
değeri etten fazladır. Yorgunluğu giderir. Düşünme ve öğrenme yeteneğini
geliştirir. Kansızlığı giderir. Bedenin gelişmesinde yardımcı olur. Romatizma ve
üremi olanlar yememelidir. |
| Margarit |
( çayır kasımpatı ) :Dağlarda ve çayırlarda yetişen güzel
çiçekli bir bitkidir. Kasımpatıya benzer. Dalları ufaktır. Yeşil yaprakları
dantela gibidir. Çiçeklerin etrafında beyaz yaprakları vardır. Ortası altın
sarısı rengindedir. Çiçekleri yaz aylarında toplanıp
kurutulur.
Kullanıldığı yerler: İdrar söktürür. Terletir.
Böbrek taşlarının düşürülmesinde yardımcı olur. Karaciğer hastalıklarında
faydalıdır. Egzama, temriye gibi deri hastalıklarında şikayetleri
giderir. |
| Marrup |
( marupa ) :İkiçenekliler sınıfının, simaroubaceae
familyasından, Amerika'da dokuz türü olan, bileşik almaşık yapraklı bir ağaçtır.
Antillerde yetişen şişmarouba amara; 20 m kadar boyunda bir ağaçtır. Kabuğu düz,
pürüzsüz, grimsi ve çok acıdır. Kerestesi kıymetlidir.
Kullanıldığı
yerler: Ateş düşürür. Kalp hastalıklarında faydalıdır. |
| Marul |
( lactuca ) :Bileşikgiller familyasından; geniş ve uzun yeşil
yapraklı ve çok yıllık bir bitkidir. Tohumları, cinsine göre esmer veya
siyahtır. Ilık iklimi sever. İlk ve sonbahar aylarında ekilir. Yurdumuzda bir
çok çeşidi vardır.
Kullanıldığı yerler: Sinirleri yatıştırır.
Uykusuzluğu giderir. Sinirsel kalp çarpıntılarını keser. İsteride faydalıdır.
Erkeklerde aşırı cinsel istekleri keser. Kabızlığı giderir. Basur memelerinde
faydalıdır. Kandaki şeker miktarını düşürür. Kanı temizler. Hazmı kolaylaştırır.
Nekahat devresinin kolay atlatılmasında yardımcı olur. Bol idrar söktürür.
Romatizma ve Nikris'te faydalıdır. Göğsü yumuşatır. Karaciğer ve dalak
şişliklerini indirir. Böbrek iltihaplarında iyidir. Aybaşı halinin ağrısız ve
muntazam olmasını sağlar. Suyu, ergenlik sivilcelerini giderir. Yüze tazelik ve
güzellik verir. Lapası; kan çıbanı, apse ve yanıklarda faydalıdır. Asabi
öksürükleri keser. Anne sütünü artırır. |
| Mayasılotu |
( egzamaotu ) :Ballıbabagillerden; yurdumuzun hemen hemen her
bölgesinde yetişen, beyaz tüylerle kaplı, alçak bir bitkidir. Yaprak kenarları
alta doğru kıvrıktır. Çiçekleri beyazdır. Ev ilaçlarında çiçekli bitki
kullanılır.
Kullanıldığı yerler: Mide rahatsızlıklarını
giderir. Sinirleri uyarır. Ateşi düşürür. Egzamaya faydalıdır. Vücuda kuvvet
verir. |
| Maydanoz |
( midenuvaz )Maydanozgiller familyasından; yaprakları güzel
kokulu ve parçalı, kazık köklü, 30 - 100 cm boyunda, iki yıllık otsu bir
bitkidir. Çiçekleri şemsiye halindedir. Tohumları ufak ve esmerdir. Meyvelerinin
içeriğinde uçucu bir yağ ile apiin adlı bir glikozit vardır. Kökünde, biraz
uçucu yağ, müsilaj ve apiin vardır. Yaprakları, kökü ve meyvesi
kulanılır.
Kullanıldığı yerler: İdrar söktürür. İştah açar.
İltihaplı yaraların iyileşmesini sağlar. Aybaşı sancılarını keser. Sürmenajda
faydalıdır. Yüksek tansiyonu düşürür. Kalbin yorulmasını önler. Kansızlığı
giderir. Kansere karşı korur. Karaciğer şişliğini giderir. Safra akışını
kolaylaştırır. Vücuttaki zehirli maddelerin atılmasını kolaylaştırır. Vücutta
biriken suyu boşaltır. Böbrek taşlarının düşürülmesine yardımcı olur.
Romatizmada faydalıdır. Mide ve bağırsaklarda gaz birikmesini önler. Bağırsak
solucanlarının düşürülmesine yardımcı olur. Aybaşı kanamalarının düzenli
olmasını sağlar. Anne sütünü azaltır ve böylelikle memelerin şişmesini önler.
Cinsel istekleri artırır. Görme gücünü artırır. Böbrek iltihabı olanlar maydanoz
yememelidir. |
| Mazı |
( thuja )Servigiller familyasından; pul yapraklı daima yeşil,
ağaç veya ağaçcık halinde bulunan bir bitki cinsidir. Ev ilaçlarında yaprakları
ve kozalağı kullanılır.
Kullanıldığı yerler: Yaprakları
siğilleri yok etmekte kullanılır. Kozalağından bağırsak solucanı düşürücü ilaç
yapılır. Gebe kalmayı önlemek için kullanılır. Bazı zehirlenmelerde, panzehir
olarak kullanılır. Basur memelerinde faydalıdır. |
| Melekotu |
( angelica )Maydanozgiller familyasından; dere kenarlarında,
çayırlarda ve ormanlardaki ağaçsız alanlarda yetişen, boyu 3 m kadar, hoş
kokulu, otsu bir bitkidir. İstanbul, Marmara Bölgesi, Doğu Karadeniz ve Beyşehir
dolaylarında yetişir. Boyu 1- 1,5 m kadardır. 2 veya çok yıllık bir bitkidir.
Gövdesi silindiriktir. Boyuna çizgiler vardır. İçi boştur. Mavimtırak yeşil veya
kırmızı renktedir. Çiçekleri beyazdır. Kökü ve rizomlarında uçucu bir yağ ve
tanen ihtiva eder. Yaz ve sonbahar aylarında toplanıp
kurutulur.
Kullanıldığı yerler: Mide ve bağırsak hastalıklarına
iyi gelir. Sinirleri kuvvetlendirir. Spazmları giderir. Astım nöbetlerini
giderir. Kuvvet ve iştah verir. Nekahat devresinin kısa sürmesini sağlar.
Yapraklarından çıkan suya, bir parça pamuk bastırılıp, diş çürüğüne konursa,
ağrıyı keser. Kandolaşımını düzenler. Terletir. Kurutulmuş melekotu, dövülüp
başa sürülecek olursa, bitleri öldürür. |
| Melisa |
( oğulotu ) :Ballıbabagiller familyasından; çok dallı, beyaz
çiçekli otsu bir bitkidir. En önemli türü tıbbi melissadır. İstanbul, Bursa, Ege
ve Akdeniz bölgesinde yetişir. Boyu 30 - 80 cm kadardır. Limon kokuludur. Çok
yıllık bir bitkidir. Yaprakları ince ve yumuşak tüylüdür. Çiçekleri beyazdır.
Yapraklarında tanen, reçine ve uçucu bir yağ vardır.
Kullanıldığı
yerler: Mide ve bağırsak ağrılarını keser. Kalbi kuvvetlendirir.
Hazımsızlık, baş ağrısı ve migrende faydalıdır. Melankoli, sara, başdönmesi,
kulak çınlaması ve sinir krizlerinde şikayetleri ortadan kaldırır. Bayılmalarda
kullanılır. Mide ve bağırsak gazlarını söker. Aybaşı ağrılarını keser ve aybaşı
kanamalarını düzenler. Huzursuzluk ve sıkıntıları giderir. Hafıza zayıflığında
faydalıdır. |
| Menekşe |
( benefşe ) :Menekşegiller familyasından; çiçekleri tek renkli,
bir veya çok yıllık otsu bir bitkidir. Yaprakları yürek biçiminde ve hemen hemen
sapsızdır. Genellikle az veya çok koyu renkli olur. Beyaz renklileri de vardır.
İlkbahar aylarında çiçek açar.
Kullanıldığı yerler: Terletir.
Vücuda rahatlık verir. Kanı temizler. Vücutta biriken zehirlerin atılmasını
sağlar. Nikris ve romatizmada faydalıdır. Kabızlığı giderir. Sıracada
faydalıdır. Cilt hastalıklarında da kullanılır. Lapası yaraların iyileşmesini
sağlar. Menekşe yağı, egzama ve uyuzu tedavi eder. Boğmaca ve boğaz ağrılarında
faydalıdır. Sulu temriyeleri de tedavi eder. |
| Mercimek |
( merdümek )Baklagiller familyasından; beyaz çiçekli, bir
yıllık bir tarım bitkisi ve bunun besin olarak kullanılan yuvarlak, yassı
tohumudur. Mart - Nisan aylarında ekilir. İlk çağlardan beri Akdeniz bölgesinde
yetiştirilmektedir. İçeriğinde B vitaminleri ve fosfor
vardır.
Kullanıldığı yerler: Beden ve zihin gücünü artırır.
Sinirleri kuvvetlendirir. Bağırsaklara yumuşaklık verir. Sinir zafiyetlerinde
faydalıdır. Kan yapar. Anne sütünü artırır. Baharatlı çorba şeklinde yenmesi
tavsiye edilir. |
| Mersin |
( asmar ) :Mersingiller familyasından; daima yeşil çalı veya
2-5 metre boyunda bir ağaçcık olan bir bitkidir. Yaprakları deri gibi serttir.
Çiçekleri beyazdır. Kokusu güzeldir. 100 kadar türü vardır. Yabani mersin
Akdeniz çevresinde yetişir. Meyvesine de mersin denir. Küçüktür. Tatlı bahratlı
ve kokuludur. Yenir. Yapraklarında ve çiçek dallarında reçine, tanen, sinaol,
terpen, mirtol, pinen gibi maddeler vardır. Meyvelerinde ise uçucu yağ, şeker,
sitrik asit bulunur.
Kullanıldığı yerler: Bronşitte faydalıdır.
Mesane iltihaplarını da giderir. Nezlede faydalıdır. Akciğer iltihaplarında
kullanılır. Bel soğukluğunda faydalıdır. İshali keser. Mide ağrılarını giderir.
Egzamada faydalıdır. Saçları boyamakta kullanılır. |
| Meryemotu |
( ) :(mübarekotu) : Gülgiller familyasından; Doğu, Güney ve
Karadeniz bölgeleri ile İstanbul çevresinde yetişen bir bitki
türüdür.
Kullanıldığı yerler: Yaprakları ve kökü kuvvet verici
olarak kullanılır. İshali keser. |
| Meryempelsengi |
( çalapa ) :Guttiferae familyasından Antil adalarında yetişen
bir ağaçtır. Kabuklarından reçine elde edilir.
Kullanıldığı
yerler: Müshildir. Kabızlığı giderir. İdrar söktürür. Safra akışını
düzenler. Sıtma, frengi, kulunç, sarılık, mafsal ağrıları ve baş ağrılarında
kullanılır. Bağırsaklarında hastalık olanlar kullanmamalıdır. |
| Meyankökü |
( piyan ) :Baklagillerden kalın rizomlu bir ağaçcıktır.
Yaprakları tüysü, yaprakçıkları pek çoktur. Çiçekleri beyaz, morumsu veya
mavimsidir. Başak biçimindedirler. Yurdumuzda Batı ve Güney Doğu Anadolu'da
yetişir. Boyu 50 cm ile 2 m arasındadır. Çok yıllık otsu bir bitkidir. Çiçekleri
mavi mor renklidir. Meyankökü adı verilen kökleri tatlıdır. İçeriğinde glikoz,
sakkaroz, nişasta, tanen, asparagin, yağ, zamk, reçine ve glisirizin vardır.
Meyan balı da kökünden elde edilir. Üç yıllık kökler
kullanılır.
Kullanıldığı yerler: Grip, nezle, anjin ve nefes
darlığında faydalıdır. Öksürük ve balgam söktürür. Vücuda rahatlık verir. İdrar
söktürür. Yüksek tansiyonu düşürür. Mide - 12 parmak bağırsağı ülseri ve
gastriti tedavi eder. İştah açar, hazmı kolaylaştırır. İncebağırsak
iltihaplarını giderir. Vücuda serinlik verir. Kabızlığı giderir. Fazlası
tiryakilik yapar ve zararlı olur. |
| Meşe |
( bişe ) :Kayıngiller familyasından; kışın yaprak döken veya
her zaman yapraklı olan, uzun ömürlü bir orman ağacı cinsidir. Odunu sık dokulu;
ağır, sert ve damarlıdır. Erişkin meşenin odunu, kızıla çalan koyu sarı
renktedir. Doğal olarak 30'dan fazla türü vardır. Yurdumuzda birçok çeşidi
vardır.
Kullanıldığı yerler: İshal ve dizanteriyi keser.
Bağırsak bozukluklarını giderir. Boğaz ve bademcik iltihaplarını tedavi eder.
Kanamaları durdurur. Basur memelerinden doğan şikayetleri giderir. |
| Mineçiçeği |
( kanotu ) :Mineçiçeğigiller familyasından; gövdesi dört
köşeli, sapsız yaprakları tüylerle örtülü, otsu bitki veya ağaçcıktır. Çiçekleri
başak durumundadır. Renkleri eflatun veya bazen de alacalıdır. Yurdumuzda
yetişen verbana officinalis denilen türü 30-80 cm boyunda, bir veya birçok
yıllık otsu bir bitkidir. Otsu kısmı ve kökü glikozit, tanen ve acı bir madde
ihtiva eder.
Kullanıldığı yerler: Sinirleri yatıştırır.
Yorgunluğu ve uykusuzluğu giderir. İştah açar. İdrar söktürür. Terletir. Baş,
bel ve mafsal ağrılarını dindirir. Göğüs ve kulak ağrılarını keser. Romatizma,
lumbago, siyatik ve nikriste faydalıdır. |
| Miskçiçeği |
( eşekkulağı ) :İkiçenekliler sınıfının, Dipsacaceae
familyasından güzel kokulu bir bitkidir.
Kullanıldığı
yerler: Sinirleri yatıştırır. Vücuda rahatlık verir. |
| Miskotu |
( amberçiçeği ) :İkiçenekliler sınıfından; 50-100 cm boyunda,
sarımtırak renkli, güzel kokulu bir bitkidir. Yapraklarında şekerler, uçucu yağ,
A ve B vitaminleri vardır. Çiçekli dalları kullanılır.
Kullanıldığı
yerler: Vücuda kuvvet verir. Sinirleri uyarır. Aybaşı tutukluğunu
giderir. İştah açar. Safra ifrazatını artırır. |
| Misvak |
( salvadore persica ) :İkiçenekliler sınıfının, salva doraceae
familyasından, Doğu Afrika'dan Hindistan'a kadar uzanan bölgelerde yetişen küçük
bir step ağacıdır. Odunu çok liflidir. Dallarının ucundaki kısım diş fırçası
yerine kullanılır. Meyvesi de yenebilir.
Kullanıldığı
yerler: Dişleri temizler. Diş etlerini kuvvetlendirir. Ağız kokusunu
giderir. |
| Muz |
( musa ) :Muzgiller familyasından; sıcak bölgelerde yetişen,
çok yıllık ve çok büyük bir otsu bitki cinsidir. Yurdumuzda Antalya ve Anamur
çevresinde yetiştirilir. Muz ağacının gövdesi; toprak altında kök-sap veya soğan
halinde bulunur. Yaprakları bu kök-saptan çıkar. Tabandaki çiçekleri meyve
verir. Meyvelerin tamamı sarkık bir sapın üzerinde toplu halde bulunur. Nişasta
ve şeker bakımından zengindir. Lezzetlidir. Fırında veya güneşte kurutulduğu
zaman çok besleyici bir un verir.
Kullanıldığı yerler: Vücudun
ihtiyacı olan bütün maddeleri karşılar. Kemiklerin gelişmesini sağlar. Nekahat
devresini kısaltır. Sinir zafiyeti ve yorgunluğu giderir. Böbrek ve mafsal
iltihabında, bağırsak hastalıklarında faydalıdır. Müzmin kabızlık çekenler fazla
yememelidir. |
| Mürsafi |
( mürrisafi ) :Burseraceae familyasından; çeşitli balsam
ağaçlarından elde edilen reçine sakızıdır. Güzel kokusu vardır. İlkçağlardan
beri kullanılır. Kokusu kuvvetli, tadı acıdır.
Kullanıldığı
yerler: Spazmları giderir. Uyarıcıdır. Aybaşı tutukluğunu
giderir. |
| Mürver |
( patlangıç ) :Hanımeligiller familyasından; türlerinin çoğu
Kış aylarında çiçekleri döken çalı veya ağaçcık halinde odunsu, ender olarak da
otsu karakterde olan bir bitki cinsidir. Sürgünlerinin geniş bir özü vardır.
Tomurcukları bol sayıda pullarla örtülmüştür. Çiçekleri beyazdır. Meyveleri
kabuksuz tane şeklindedir. 20 kadar türü vardır. Yurdumuzda doğal olarak
bulunur. Yaprakları uçucu yağ, şekerler ve bazı organik asitler taşır.
Meyvelerinde acı madde, tanen, şekerler, valerian asidi ve bol miktarda renk
maddesi bulunur. Yapraklar ve meyveler müshil olarak kullanılır. Köklerinde
müshil tesiri vardır. Çiçekleri terletici ve hafif yatıştırıcıdır. Kullanılan
kısımları; yaz aylarında toplanıp, kurutulur.
Kullanıldığı
yerler: Kabızlığı giderir. Ateşi düşürür. Vücuda rahatlık verir. İdrarı
çoğaltır. Anne sütünü artırır. Nezlede faydalıdır. Güneş yanıklarında da
faydalıdır. |
| Mısır |
( zea mays ) :Buğdaygiller familyasından; 180 - 200 cm boyunda,
dik ve yüksek gövdeli, geniş şerit yapraklı, bir yıllık bir bitkidir. Kökü kalın
ve saçaklıdır. Yaprakları şerit gibi, uzun, paralel damarlı, sert ve sivri uçlu,
sapsız, kenarları, dalgalıdır. İki çeşit çiçeği vardır. Erkek çiçekler gövdenin
ucunda salkım başak şeklinde, dişi çiçekler ise yaprakların koltuğunda koçan
halindedir. Dişi çiçeklerin stilusları uzundur ve kınlarının tepesinden dışarı
doğru sarkarlar. Bunlar mısırpüskülü denilen kısmı meydana getirirler. Meyvesi,
koçanı üzerinde sıkışık şekilde dizilidir. Rengi açık veya koyu sarı; esmer veya
kırmızımtırak renklidir. Mısırpüskülünün içeriğinde glikoz, maltoz gibi
şekerler, sabityağ, steroller, reçine ve çok miktarda potasyum tuzları vardır.
İdrar söktürücü, idraryollarını temizleyici ve hararet verici olarak kullanılır.
Mısırözü yağı, mısır tanelerinden çıkarılır. İçeriğinde yağ asitleri, A
vitamini, az miktarda steroller ve bol miktarda nişasta vardır. Mısırözü yağı
damarsertliğini önler.
Kullanıldığı yerler: Daha ziyade
mısırpüskülü ve mısırözü yağı kullanılır. Mısır iyi bir besindir. Ancak hazmı
biraz güçtür. Guatr olanların yememesi tavsiye edilir |
|