| Kabak |
( cucurbita ) :Kabakgiller familyasından, meyvası sebze olarak
kullanılan, otsu bir bitki cinsidir. Kökü saçak şeklindedir. Gövdesi sürüngen,
köşeli, ince ve çok uzundur. Üzerinde sert ve kısa tüyler bulunur. Yaprakları
büyük, kaba, tüylü; çiçekleri sarıdır. Meyvesi, etli ve suludur. İçinde kabak
çekirdeği denilen pek çok tohum vardır.
Kullanıldığı
yerler: İdrar söktürür ve idrar tutukluğunu giderir. Böbrek ve mesane
iltihaplarını temizler. Prostattan doğan şikayetleri giderir. Mide ve
bağırsaklara yumuşaklık verir, kabızlığı giderir. Basuru olanlar için
faydalıdır. Yüksek tansiyonu düşürür. Göğsü yumuşatır, öksürüğü keser.
Helvacıkabağının çekirdekleri bağırsak kurtlarının düşmesine yardımcı olur.
Lapası dıştan tatbik edilecek olursa boğaz ağrılarını ve kadınlarda görülen
akıntıyı keser. |
| Kabakulakotu |
( venüsçiçeği ) :İkiçeneklilerden; 70-80 cm boyunda ince saplı
tırmanıcı bir bitkidir. Çiçekleri koyu kahverengidir. Kokusu
pistir.
Kullanıldığı yerler: İdrar söktürür. Aybaşı
kanamalarının düzenli olmasını sağlar. |
| Kahkahaçiçeği |
( çitsarmaşığı ) :Çitsarmaşığıgiller familyasından, uçları mavi
çizgili beyaz çiçekler açan bir çeşit sarmaşıktır.
Kullanıldığı
yerler: Kabızlığı giderir. Hazmı kolaylaştırır. |
| Kahve |
( coffea ) :İkiçenekliler sınıfının, kökboyasıgiller
familyasından, vatanı Afrika olan, fakat Asya ve Amerika'nın tropik bölgelerinde
yetiştirilen, 20 kadar çeşidi olan bir ağaçtır.En çok bilineni Arabistan
kahvesi'dir. 7-8 metre boyunda bir ağaçtır. Yaprakları sivri uçlu olup,
kenarları dalgalıdır. Çiçekleri beyaz ve hoş kokuludur. Meyvesi kiraza benzer;
içinde ince iki çekirdek bulunur. Her çekirdeğin içinde aynı şekilde bir tohum
vardır. Tohumlarında, kafein alkoloidleri vardır.
Kullanıldığı
yerler: Kandolaşımını sağlar. Uykuyu kaçırır, düşünmeyi kolaylaştırır.
Yarımbaş ağrılarını dindirir. Uyuşturucu maddelerle zehirlenmelerde faydalıdır.
Boğmaca öksürüğünü keser. Nikris ağrılarını teskin eder. Tansiyonu yüksek
olanların kahve içmemesi tavsiye edilir. Ayrıca fazla miktarda içildiğinde
uykusuzluk, sinir bozukluğu ve çarpıntı yapar. |
| Kakao |
( hindbademi ) :İkiçenekliler sınıfının sterculiaceae
familyasından, vatanı tropik Amerika olan bir ağacın meyvesidir. Kakao ağacı
4-10 metre boyundadır. Yaprakları derimsidir. Çiçekleri her mevsimde açar.
Meyvelerinin içinde kestane büyüklüğünde tohumları vardır. Tohumlarının
içeriğinde teobromin denilen alkoloid vardır. Bu madde uyarıcıdır. Tohumlarından
kakao yağı çıkarılır. Kozmetik sanayiide ve eczacılıkta fitil yapmakta
kulanılır. Tohumlarının yağı alındıktan sonra elde edilen kakao tozuna çikolata
denir.
Kullanıldığı yerler: Uyarıcı, iştah açıcı ve kuvvet
vericidir. İdrar söktürür. Vücuttaki zehirlerin dışarı atılmasını sağlar. Böbrek
iltihaplarını giderir. Fazla içildiği takdirde çarpıntı ve baş ağrısı
yapar. |
| Kakule |
( cardamon ) :İkiçenekliler sınıfının, zencefilgiller
familyasından bir bitkidir. Hindistan'da ve Asya'nın sıcak bölgelerinde yetişir.
Meyvesi 1-2 cm boyunda bir kapsüldür. İçinde birbiri üzerine oturan siyah,
prizmatik tohumları vardır. Meyveler tamamen olgunlaşmadan toplanır. İçeriğinde
sineol, terpineol ve asetat vardır.
Kullanıldığı
yerler: Ferahlık verir. İştah açar. Mide rahatsızlıklarını ve gazları
giderir. Vücuda rahatlık verir. |
| Kanaryaotu |
( senecio )Bileşikgiller familyasından bir bitki cinsidir.
Adikanaryaotu denilen çeşidi, bütün yıl boyunca çiçek açan 10-40 santimetre
boyunda bir veya iki yıllık otsu bir bitkidir. Çiçekleri küçük silindir
şeklindedir. Meyvelerinin içeriğinde uçucu yağ, tanen, reçine, inulin vardır.
Köklerinde ise; "Senecin" ve "Senecionin" adlı iki alkoloid
bulunur.
Kullanıldığı yerler: Aybaşı kanamalarını düzenler.
Aybaşı ağrılarını keser. Bağırsak kurtlarını düşürür. İshal, dizanteri ve
kanamalarda faydalıdır. Yaraları iyileştirir. Romatizma ağrılarını
keser. |
| Kantaron |
( kantariyyon )İkiçenekliler sınıfının, bileşikgiller
familyasından, bütün dünyada, özellikle ılıman bölgelerde yaygın olan çok yıllık
veya bir yıllık bitkidir. Kırmızı, sarı, mavi ve nadiren beyaz çiçekli olanı
bulunur. Kökü acıdır. Bu türüne "Büyük Kantaron" da denir. Çoğunlukla kökü
kullanılır. Yaz aylarında toplanıp kurutulur.
Kullanıldığı
yerler: Vücudu kuvvetlendirir. Ateşi düşürür. İştah açar, hazmı
kolaylaştırır. İshali keser. Nekahat devresini kısaltır. Nezle ve bronşite
faydalıdır. Öksürüğü keser. Mide ağrılarını dindirir. Yaraların iyileşmesinde
yardımıcı olur. Astım, mide ülseri, midede asit fazlalığı, akciğer hastalıkları,
damar sertliği ve sinir iltihaplarında da faydalıdır. |
| Karaağaç |
( ulmus )İkiçenekliler sınıfının, karaağaçgiller familyasından,
kışın yaprak döken, bir çeşit orman ağacıdır. Yaprakları kısa saplı, kenarları
çift dişlidir. Çiçekleri salkım şeklindedir. Odunu iyidir. Hekimlikte kabukları
kullanılır.
Kullanıldığı yerler: Ağrıları keser. Yara ve
bereleri tedavi eder. Yaprakları kaynatılıp, içilecek olursa kandaki şeker
miktarını düşürür. |
| Karabaşotu |
( lavadula stoechas ) :Ballıbabagiller familyasından, bir veya
çok yıllık otsu yahut dip kısmı odunsu bir bitkidir. Ezildiği zaman çok kuvvetli
ve hoş olmayan bir koku çıkarır. Çiçekleri mavi veya menekşe rengindedir. Bir
türünden karabaşyağı denilen bir esans çıkarılır. Yurdumuzda alçak makilerde
bulunur.
Kullanıldığı yerler: Ağrıları geçirir. Kalbe kuvvet
verir. Damar sertliğinde faydalıdır. Balgam söker. Sara ve beyin hastalıklarında
kullanılır. Uyuşukluğu giderir, zindelik verir. |
| Karabiber |
( dar-i fülfül ) :İkiçenekliler sınıfının, karabibergiller
familyasından, vatanı Doğu Hindistan olan, yaprak dökmeyen tırmanıcı bir
bitkidir. Yaprakları yürek biçiminde ve damarlıdır. Çiçekleri sarkıktır.
Meyveleri küçük, toparlak ve sapsızdır.
Kullanıldığı
yerler: Mideyi ısıtır. İştah açar. Hazmı kolaylaştırır. Mide ve
bağırsaklardaki mikropları öldürür. Gaz söktürür ve gaz birikmesine engel olur.
Şeker hastalığının ilerlemesini durdurur. İdrar söktürür. Enerji verir. Cinsel
istekleri kamçılar. Sinirleri kuvvetlendirir. Yiyeceklerde baharat olarak
kullanılır. Damar sertliği, yüksek tansiyon, egzama, üremi, bağırsak iltihabı ve
romatizmadan şikayet edenler, mümkün olduğu kadar az
kullanmalıdırlar. |
| Karamuk |
( agrostemma githago )Karanfilgiller familyasından, yurdumuzda
hububat yetiştirilen tarlalarda görülen, çoğu zaman buğdayla karışık olarak
biten, 30-100 cm yüksekliğinde, tohumları zehirli bir bitkidir. Üzeri
tüycüklerle kaplıdır. Yaprakları almaşıktır. Çiçekleri büyük ve güzel ve morumsu
pembe ve ender olarak da beyazdır.
Kullanıldığı yerler: Soğuk
algınlığını giderir. |
| Karanfilağacı |
( caryophyllus aromaticus ) :Mersingiller familyasından
anayurdu Molük adaları olan ve birçok tropik ülkelerde ve başlıca Zengibar,
Filipinler ve Hindistan'da yetiştirilen, kış aylarında yaprak dökmeyen bir
ağaçtır. Çiçeğinin tomurcuklarına karanfil denir. Baharat olarak kullanılır.
Çiçeklerinden elde edilen karanfilyağının içeriğinde hidrokarbür, euganol,
salisilik asid ve karyofilin vardır. Güzel kokuludur. Tadı acıdır. Baharat
olarak kullanılır.
Kullanıldığı yerler: Mikropları öldürür.
Ağrıları dindirir. Sinirleri uyarır. Hazmı kolaylaştırır. Koku giderir. İştah
açar. İshali keser. Bedeni ve zihni yorgunlukları giderir. Cinsel arzuları
kamçılar. Doğumu kolaylaştırır. Karanfil esansı diş macunlarında
kullanılır. |
| Karanfilçiçeği |
( dianthus caryophyllu ) :İkiçenekliler sınıfının,
karanfilgiller familyasından; karşılıklı ensiz sivri yapraklı, düğüm düğüm ince
saplı, 300 kadar çeşidi bulunan, otsu bir süs bitkisidir. Yaprakları pembe,
beyaz veya kırmızıdır. Ençok tanınan türü çiçek karanfili'dir. Çok hoş
kokuludur. Yapraklarından şurup yapılır.
Kullanıldığı
yerler: Ateş düşürür, terletir. İştah açar. Mide üşütmesinden doğan
şikayetleri giderir. Dağkaranfilinin çiçekleri balla karıştırılıp yenirse,
iktidarsızlığı giderir. |
| Karanfilkökü |
( geum urbanum ) :Gölgelik yerlerde yetişen sarı çiçekli bir
çeşit bitkinin, karanfil kokulu köküdür. İlkbahar ve yaz aylarında toplanıp,
kurutulur. İçeriğinde tanen vardır.
Kullanıldığı yerler: Mide
ve bağırsak bozukluklarını giderir. İshali keser. İştah açar. Ağrıları dindirir.
Sinirleri kuvvetlendirir. |
| Kardeşkanı |
( ejderkanı ) :Birçenekgiller sınıfının, zambakgiller
familyasından, Kanarya adalarında yetişen bir ağaç veya ağaçcıktır. Gövdesi
kalındır. Yaprakları sert ve kılıç şeklindedir. Dallarının ucunda demet şeklinde
toplanmıştır. Yaşlı gövdelerden, boyacılıkta kullanılan, reçinemsi kırmızımtırak
bir özsu akar.
Kullanıldığı yerler: Yaraları tedavi eder. Dış
kanamaları keser. |
| Karnabahar |
( karnabit ) :Turpgillerden; vatanı Doğu Akdeniz bölgesi olan 2
yıllık otsu bir bitkidir. Yaprakları koyu yeşil, çiçekleri beyaz veya
sarımtıraktır. Kış sebzelerindendir. Lahanaya benzer. Aslında, lahananın çiçek
saplarının kısalıp etlenmesiyle lahanadan türemiştir. Yenen kısmı, henüz açmamış
yoğun çiçek durumudur. Yurdumuzda; güzlük turfanda karnabahar, kışlık karnabahar
ve mart karnabahar olmak üzere üç çeşidi vardır. Fosfor ve vitamin bakımından
çok zengindir.
Kullanıldığı yerler: Zihin yorgunluğunu giderir.
Cinsel gücü arttırır. Sinirleri kuvvetlendirir. İdrar söktürür. Dalak
hastalıklarına iyi gelir. Şeker hastalarına faydalıdır. Kalp hastalıklarında
şikayetlerin azalmasında yardımcı olur. |
| Karpuz |
( harbuz ) :Kabakgiller familyasından; sürüngen gövdeli,
parçalı sert yapraklı, sarı çiçekli, iri meyveli, bir yıllık bir
bitkidir.
Kullanıldığı yerler: Kanı temizler. Vücuda serinlik
verir. Böbreklerdeki kum ve taşların dökülmesine yardım eder. Kemiklerin
gelişmesine yardımcı olur. |
| Kasnı |
( galbanum ) :Maydanozgillerden; çadıruşağıotu ile şeytanteresi
ağacı gibi bitkilerden elde edilen bir çeşit zamktır. Kokusu kuvvetli tadı
acıdır.
Kullanıldığı yerler: Ağrı kesicidir. Spazmları
önler. |
| Kasıkotu |
( fıtıkotu ) :Karanfilgiller familyasından; Avrupa'da, Asya'da
ve yurdumuzda yetişen, toprak yüzeyinde yatık olarak gelişen bir veya çok yıllık
bitkilerdir. Yaprakları küçüktür ve kümeler halindedir. Hekimlikte; toprağın
üstünde kalan kısımları kullanılır.
Kullanıldığı yerler: Böbrek
ve mesane hastalıklarını giderir. Fıtıkta faydalıdır. İdrar söktürür. Vücuda
rahatlık verir. Kasık şişmelerini indirir. Bademcik iltihap ve şişmelerini
tedavi eder. |
| Kasımpatı |
( krizantem ) :Bileşikgiller familyasından; sonbahar aylarında
çiçek açan bir süs bitkisidir. Birçok çeşidi vardır.
Kullanıldığı
yerler: Bir türünden böcek öldürücü ilaç yapılır. |
| Katrancı |
( sedirağacı ) :Çamgiller familyasından; Lübnan dağlarında ve
yurdumuzda Toros dağlarında yetişen 40 metre kadar boyu olan çok gösterişli ve
heybetli bir ağaçtır. Dalları yataydır. Yaprakları iğne gibi olup, demet
şeklindedir. Renkleri, genç yaşında koyu yeşildir. Zamanla açık mavi yeşile
dönüşürler. Kozalağı, olgunken açık kestane renkli, uzunca, oval şeklinde ve
8-12 cm boyundadır. Tohumlarında reçine vardır. Odunu kokuludur.Gövde ve
dallarının kapalı yerlerde yakılmasıyla sarıkatran elde
edilir.
Kullanıldığı yerler: Mikrop öldürücüdür. Cilt solunum
yolları hastalıklarında kullanılır. İdrar söktürür. |
| Katranköpüğü |
( agaric ) :Çayır mantarlarındandır. Şapkasının alt yüzü dilim
dilimdir.
Kullanıldığı yerler: Solunum yolları hastalıklarında
kullanılır. |
| Katırtırnağı |
( genista luncea ) :Baklagiller familyasından; dik duran çalı
halinde, her zaman yeşil olan odunsu bir bitki cinsidir. Genç sürüngenler, narin
yapılıdır. Üzerinde çok sayıda yaprak bulunur veya yapraksızdır. Çiçekleri
sarıdır.
Kullanıldığı yerler: İdrar ve balgam söktürür. Hazmı
kolaylaştırır. Böbrek ve safra kesesi taşlarının düşürülmesine yardım eder.
Mesane hastalıklarını tedavi eder. Romatizma ve nikriste de faydalıdır.
Kabızlığı giderir. Kalp hastalıklarında da kullanılır. |
| Kavakağacı |
( populus ) :Söğütgiller familyasından, sulak yerlerde yetişen
bir çeşit ağaçtır. Akkavak, titrekkavak, tellikavak, servikavağı, karakavak,
Hollandakavağı gibi çeşitleri vardır. Hekimlikte karakavak kullanılır. Karakavak
25-30 metre boyunda, gövdesi kalın bir ağaçtır. Yaprakları üçgen şeklinde, dişli
ve tüysüzdür. Yaprak tomurcukları tanen, uçucu yağ, mum, salisin ve populin adı
verilen glikozitleri taşır.
Kullanıldığı yerler: Kavak
tomurcuklarından hazırlanan merhemler basur memelerinin ve romatizmanın lokal
tedavisinde kullanılır. Karakavak odunun yakılmasından kömür elde edilir. Mide
ve bağırsaklardaki gazı giderir. Yine bu kömürden yapılan diş tozları da
dişlerin temizlenmesinde ve dişetlerinin kuvvetlendirmekte
kullanılır. |
| Kavun |
( cucumis melo ) :Kabakgiller familyasından; vatanı Küçük Asya
olan, sürüngen gövdeli, iri meyveli bir yıllık bir bitkidir. Yaprakları oldukça
büyüktür ve yürek biçimindedir. Çiçekleri, yapraklarının koltuğundan çıkar.
Meyvesi sulu ve güzel kokuludur.
Kullanıldığı yerler: Sinirleri
yatıştırır. Rahat bir uyku verir. Böbrekleri ve kanı temizler. Cide temizlik
verir. İdrar söktürür. Böbreklerdeki kum ve taşların dökülmesine yardım eder.
Nikris ve romatizma şikayetlerinin hafiflemesini sağlar. Akciğer veremi ve
kansızlıkta da faydalıdır. Kabızlığı giderir. Basur memelerinin şikayetlerini
azaltır. Vücuda serinlik verir. Mide ve bağırsaklarda ülser veya iltihap
olanlarla, şeker hastaları ve yüksek tansiyonlular yememelidir. |
| Kayakoruğu |
( kulakotu ) :Damkoruğugiller familyasından; tam ve etli
yapraklı odunsu veya otsu bir bitkidir. Çiçekleri salkım biçimindedir. Yeşil
kısmı acıdır.
Kullanıldığı yerler: Yeşil kısımları zeytinyağı
ile karıştırılıp, merhem yapılır. Cilt iltihaplarında, egzamada, nasır
tedavisinde kullanılır. |
| Kaynanadili |
( kaktüs ) :Atlasçiçeğigiller familyasından; bir çeşit
bitkidir. Nopal zamkı elde edilir.
Kullanıldığı
yerler: Dizanteri ve ishali keser. |
| Kayınağacı |
( akgürgen ) :Kayıngiller familyasından; kış aylarında
yapraklarını döken güzel görünüşlü bir orman ağacıdır. Dalları salkım gibidir.
Kabukları halka halkadır. Kabuk ve dallarının kuru distilasyonundan kayınağacı
katranı elde edilir.
Kullanıldığı yerler: Müzmin bronşit, verem
tedavisinde kullanılır. Diş ağrısını keser. Kabuklarının suda kaynatılmasıyla
elde edilen suyla yüz lekeleri, çiller giderilir. Kıllar
temizlenir. |
| Kayısı |
( Zerdali, prunus armeniaca ) :Gülgillerden 4-6 metre boyunda
bir çeşit meyve ağacıdır. Meyvesi cevizden büyük, derisi ince, açık turuncu
renkte, eti sulu, tatlı ve güzel kokulu, tek ve sert çekirdeklidir. Şekerpare,
şam, tokaloğlu, imrahor, muhittinbey, hacıkız, hasanbey, darende gibi çeşitleri
vardır.
Kullanıldığı yerler: Sinir zafiyetini giderir. Uyku
verir. Beyin yorgunluğunu geçirir. İştah açar ve hazmı kolaylaştırır. Nekahat
devresini kısaltır. Raşitizmde faydalıdır. Kansızlığı tedavi eder. Kabızlığı
giderir. Yüz ve boyunlara tazelik ve güzellik verir. |
| Kayışkıran |
( eşekotu ) :Baklagiller familyasından; boş arazilerde ve kurak
yerlerde yetişen 30-60 cm yüksekliğinde çok yıllık dikenli bir bitkidir.
Yaprakları kısa saplıdır. Çiçekleri pembedir. Meyveleri küçüktür. Köklerinde
tanen, sakkaroz, zamk, uçucu ve sabit yağ, spinosin ve ononin vardır. Kökleri
kullanılır.
Kullanıldığı yerler: Terletir ve idrar söktürür.
Vücuda rahatlık verir. Böbrek taşlarının düşürülmesine yardım eder. Böbrek ve
mesane iltihaplarını giderir. Boğaz ağrılarını geçirir. |
| Kazayağı |
( kenopodyum ) :Ispanakgiller familyasından; yaprakları
kazayağına benzer, Kuzey Amerika'nın doğu bölgelerinde yetişen ve Akdeniz
bölgesinde de görülen kokulu, otsu bir bitkidir. Topraküstündeki kısımlarından
su buharı distilasyonu ile elde edilen uçucu yağa "kazayağı esansı"
denir.
Kullanıldığı yerler: Bağırsak solucanlarını düşürmekte
faydalıdır. |
| Kaşu |
( cacho ) :Kaşu akasyasının odunundan elde edilen bir maddedir.
Kahverengi, kokusuz bir kütledir. Soğuk suda kısmen, sıcak suda ve alkolde
tamamen çözünür.
Kullanıldığı yerler: İshali keser. Vücuda
kuvvet verir. |
| Kaşıkotu |
( cochleria ) :Turpgiller familyasından; Mart'tan Temmuz'a
kadar beyaz çiçekler açan, güzel yeşil renkli bitkidir. Hardala benzer. Lezzeti
acı, kokusu keskindir. Yaprakları etli, kenarları kaşık gibi içeri doğru
kıvrıktır. Taze yapraklarında acı ve yakıcı bir esans vardır. Yaprakları ve kökü
kullanılır. Taze iken kullanılır.
Kullanıldığı
yerler: Skorbütte ve sıracada faydalıdır. Diş eti iltihaplarını giderir.
Diş etlerini kuvvetlendirir. |
| Kebabe |
( hindistaneriği ) :Cava, Sumatra ve Borneo'da yetişen
"piperaceae"nin kurumuş meyvesidir. Taze iken %6-15 terementi ruhunun polimeri
bir esans ve kübebik asidden mürekkep bir reçine ve kübebin denilen kristalize,
lezzetsiz bir cevher ihtiva eder.
Kullanıldığı yerler: Mide ve
idraryolları hastalıklarında kullanılır. |
| Kebereotu |
( kedi tırnağı ) :Bir çeşit çalıdır. Fransa'da ve ülkemizin
Akdeniz bölgesinde yetişir. Yemişi nohuttan büyüktür. Turşusu yapılır. Kökünün
kabukları kullanılır.
Kullanıldığı yerler: İdrar söktürür,
vücuda rahatlık verir. İştah açar. Skorbüt tedavisinde kullanılır. |
| Keçi sedefotu |
( keçisedefi ) :Baklagiller familyasından; Haziran - Ağustos
ayları arasında açık mor renkli çiçekler açan 50 - 100 cm boyunda çok yıllık
otsu bir bitkidir. Yaprakları koyu yeşildir. Çiçekleri gövde ve dalların ucunda
salkımlar şeklindedir. Meyvesi; esmer kırmızımtırak renkli, tüysüz ve çok
tohumludur. Toprak üstündeki kısımların içeriğinde "tanem" ve "galegin" adlı
alkoloid ve acı maddeler vardır. Bitkinin tamamı toplanıp,
kurutulur.
Kullanıldığı yerler: Anne sütünü artırır. Az
miktarda verildiği takdirde kandaki şeker miktarını düşürür. Fazla kullanmamak
gerekir. |
| Keçiboynuzu |
( harnup ) :Baklagiller familyasından; Güneydoğu Anadolu ve
Akdeniz havzasında yetişen 6-10 metre boyunda, kışın yaprak dökmeyen bir ağaç ve
onun meyvesidir. Çiçekleri yeşilimtıraktır. Meyvesi 10-20 cm boyunda, yassı,
etli, açılmayan ve koyu renklidir. İçeriğinde yağ, sakkaroz, glikoz, selüloz ve
azotlu bileşikler vardır. Çiğ yendiği gibi reçel ve likör de
yapılır.
Kullanıldığı yerler: Mide ve bağırsak hastalıklarına
faydalıdır. Göğsü yumuşatır, balgam söker ve bronşları boşaltır. İshali keser.
Sigara tiryakileri için faydalıdır. |
| Kediayağı |
( antennaria diocia ) :Bileşikgiller familyasından; Doğu
Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgesinde yetişen, beyazımsı ve yumuşak sık tüylü bir
bitkidir. Çim ve çalılar arasında bulunur. Çiçekleri
kullanılır.
Kullanıldığı yerler: Öksürüğü keser. Göğsü
yumuşatır ve balgam söktürür. Bronşit ve safra kesesi hastalıklarında
kullanılır. İdrar söktürür. |
| Kedinanesi |
( yabani sümbül ) :Ballıbabagiller familyasından; kırlarda
yetişen beyaz ve pempemsi çiçekli bir bitkidir. İstanbul ve İç Anadolu
bölgesinde görülür. Kediler çok sever.
Kullanıldığı
yerler: Hazım sistemini düzeltir. Hazmı kolaylaştırır. Mide ve bağırsak
gazlarını söktürür. Karın ağrılarını giderir. Astım grip ve bronşitin sebep
olduğu nefes darlığını geçirir. İdrar söktürür. Bağırsak solucanlarını düşürür.
Ağrılı aybaşı kanamalarında faydalıdır. İktidarsızlığı giderir. Sinirleri
yatıştırır. |
| Kediotu |
( valeriana ) :İkiçenekliler sınıfının, kediotugiller
familyasından; kökü az etli, çok yıllık bir otsu bitkidir. Boylarına göre iki
gruba ayrılır. Bir kısmının boyu 5-50 santimetre kadardır. Diğerleri ise, 2
metreyi bulabilirler. En yaygın türü tıbbi kediotudur. Yurdumuzda büyük yapraklı
kediotu, küçük kediotu ve dağ kediotu gibi türleri vardır. Tıbbi kediotu :
Avrupa ve Kuzey Asya'da yabani olarak yetişir. Öneminden ötürü kültür bitkisi
olarak da yetiştirilir. 1-1,5 metre yükseklikte çok yıllık bir kediotu türüdür.
Gövdesinin içi boştur. Yarprakları karşılıklı olarak dizilmiştir. Sapları kısa,
kenarları dişlidir. Çiçekleri büyük, beyaz veya pembe renklidir. Meyveleri küçük
ve tüylüdür. Rizom ve köklerinde nişasta, şeker, reçine, chatin, valerin ve
uçucu bir yağ vardır. Kökü tazeyken kokusuzdur. Kuruduğu zaman keskin fena bir
kokusu vardır.
Kullanıldığı yerler: Sinirleri telkin eder.
Nevrasteni ve isteride faydalıdır. Ateş düşürür, spazm çözer. Sinirsel baş
ağrılarını, sinirsel çarpıntıları teskin eder. Tıbbi kediotunun kökünden elde
edilen kediotu esansı isteri, kore ve epilepside kullanılır. Baş dönmesi, taşıt
tutması ve heyecanlanma hallerinde kullanılır. |
| Kekik |
( thymus ) :İkiçenekliler sınıfının, ballıbabagiller
familyasından; odunsu saplı, karşılıklı küçük yapraklı, sürüngen, çok yıllık
timol kokulu alçak bir bitkidir. İçeriğinde thymol vardır. Güney Amerika'da
yetişen thymus vulgaris türünden hafif sarı renkli uçucu kekikyağı elde edilir.
İçeriğinde timol ve karvakrol vardır. Midevi, idrar söktürücü ve antiseptik
olarak kullanılır. Yurdumuzda yabani kekik ve başlı kekik çok miktarda yetişir.
Ancak mercanköşk türlerinin çoğu da kekik yerine
kullanılmaktadır.
Kullanıldığı yerler: Bedeni kuvvetlendirir.
Hazmı kolaylaştırır. İştahsızlığı giderir. Sinirleri kuvvetlendirir. Kalp
çarpıntılarını keser. Yemeklerin bozulmasını önler. Bağırsak iltihabını
iyileştirir. Salgı bezlerinin düzenli çalışmasını sağlar. İdrar söktürür. Aybaşı
kanamalarının düzenli olmasını sağlar. Bağırsak solucanlarının düşürülmesine
yardım eder. Böbreklerde ve mesanedeki mikropları öldürür. Cinsel isteği
kamçılar. Tansiyonu geçici olarak yükseltir. Hastalıklara karşı direnme gücünü
artırır. Çocuklarda görülen kansızlığı giderir. Kan dolaşımını düzenler. Müzmin
öksürük, astım, bronşit ve iltihaplı zatülcenp'e faydalıdır. Grip, beyin nezlesi
ve anjinde şikayetlerin azalmasına yardımcıdır. Kekik suyu ile banyo romatizma
ağrılarını dindirir. Kandaki şeker miktarını azaltır. Hamileler ve guatrı
olanlar kullanmamalıdır. |
| Kenevir |
( esrarotu ) :Kendirgiller familyasından, vatanı Hindistan
olan, sıcak ülkelerde ve yurdumuzda da kültürü yapılan, bir yıllık bir bitki
türüdür. Gövdesi diktir. İçi boştur. Yüzeyi pürtüklüdür. Yaprakları 5-11
parçalıdır. Meyvesi 3-5 milimetre boyundadır. Tanelerinin içinde etli bir cücük
vardır. Dal uçlarında reçine ve uçucu bir yağ vardır. Meyveleri yağ bakımından
zengindir. Tohumlarından çıkarılan yağ, sabun sanayiinde kullanılır. Gövdesinin
kabuk kısmından kenevir veya kendir denilen bir lif elde edilir. Bunlardan ip,
halat ve kaba dokulamalar yapılır.
Kullanıldığı
yerler: Yapraklarının suda haşlanması müzmin romatizma ağrılarını
keser. |
| Keraviye |
( karamankimyonu ) :Maydanozgiller familyasından Doğu Anadolu
bölgesinde yetişen 2 yıllık otsu bir bitkidir. Çiçekleri beyaz renklidir. Mayıs
- Temmuz ayları arasında açar. 30 - 90 cm boyundadır. Kazık köklüdür. Meyvesi
esmerdir. İçeriğinde tanen, reçine, sabit ve uçucu yağlar
vardır.
Kullanıldığı yerler: Anne sütünü artırır. Mide ve
bağırsak gazlarını, midedeki diğer şikayetleri giderir. İdrar söktürür. Astımda
faydalıdır. |
| Kereviz |
( apium graveolens ) :Maydanozgiller familyasından, kökleri ve
yaprakları sebze olarak kullanılan kokulu, iki yıllık bir bitkidir. İçeriğinde
sedanonik anhidrit, sedanolin, limonen, palmirik asit, gayakol gibi maddeler
vardır. Yaprakları ve baş kısmı kullanılır.
Kullanıldığı
yerler: Uyarıcı ve idrar söktürücüdür. İktidarsızlığı giderir. Cinsel
istekleri kamçılar. Şeker, guatr ve yüksek tansiyonda faydalıdır. Böbrek,
akciğer ve karaciğer hastalıklarını önler. Mideyi kuvvetlendirir. İştah açar.
Sürmenajda faydalıdır. Sinir yorgunluğunu giderir. Kanı temizler. Karaciğer
şişliğini giderir. Böbreklerdeki kum ve taşların dökülmesinde yardımcı olur.
Safra ifrazatını düzenler. Nikris ve romatizmada faydalıdır. Susuzluğu keser ve
vücuda serinlik verir. Kalp hastalarına tavsiye edilir. Ses kısıklığını
giderir. |
| Kestane |
( castanea vesca ) :Kayıngiller familyasından; kışın
yapraklarını döken, 25 - 30 metre boyunda bir ağaçtır. Yaprakları geniştir.
Meyveleri iridir.
Kullanıldığı yerler: Kabuklarının suda
kaynatılması ile hazırlanan ilaç; ateş düşürür ve sinirleri yatıştırır. Meyvesi,
kasları kuvvetlendirir. Kan dolaşımını düzenler. Bedeni ve zihni yorgunluğu
giderir. Varis ve basur memelerinin meydana gelmesini önler. Karaciğer
yorgunluğu ve şişliğini geçirir. Kansızlığı giderir. Mideyi kuvvetlendirir.
Damar sertliği ve yüksek tansiyondan şikayet edenlerle, şeker hastaları
yememelidir. |
| Ketentohumu |
( graine de lin ) :Keten denilen kireçli topraklarda yetişen
otsu bir bitkinin tohumudur. İçeriğinde sabit yağ, müsilaj, protein,
siyanogenetik bir glikozit olan linamarin vardır. Ketenyağında asitler vardır.
Boya ve muşamba sanayiinde kullanılır.
Kullanıldığı
yerler: Akciğer hastalıkkları bronşit ve soğuk algınlığında faydalıdır.
Lavman olarak kullanılırsa kabızlığı giderir. Müzmin öksürüğü keser. Dolama,
köpekmemeleri ve her türlü çıbanın tedavisinde faydalıdır. |
| Kimyon |
( kyminon ) :Maydanozgiller familyasından; Mayıs - Haziran
aylarında bayez veya pembemsi çiçekler açan, 15 - 20 cm boyunda, bir yıllık otsu
bir bitkidir. Anavatanı Mısır'dır. Yaprakları dar ince şeritler halinde
parçalıdır. Çiçekleri 3-5 saplı şemsiye durumundadır. Meyveleri ovaldir.
İçeriğinde, reçine, sabit ve uçucu yağlar vardır. Keskin, hoş kokuludur.
Tohumları baharat olarak kullanılır.
Kullanıldığı yerler: İştah
açar. Hazımsızlığı giderir. Mide ve bağırsaklarda gaz birikmesini önler.
Birikmiş gazı söktürür. Hava yutmayı önler. Sinirleri yatıştırır. Sinirsel
başdönmelerini keser. Anne sütünü artırır. Aybaşı kanamalarının düzenli olmasını
sağlar. İdrar söktürür. Yüksek tansiyonu düşürür. Bağırsak solucanlarının
düşürülmesine yardımcı olur. Romatizma ve şişmanlıkta faydalıdır. Hamileler
kullanmamalıdır. |
| Kiraz |
( prunus avlum ) :Gülgiller familyasından; anayurdu Asya olan,
düz kabuklu bir çeşit ağaç veya ağaçcıktır. Genellikle yapraklanmadan önce çiçek
açar. Meyvesi, etli ve tek çekirdeklidir. Ev ilaçlarında sapları, meyvesi,
kabuğu ve çiçekleri kullanılır.
Kullanıldığı yerler: İdrar
söktürür. Böbreklerde biriken zararlı maddelerin atılmasına yardımcı olur.
Kabızlığı giderir. Kanın temizlenmesine yardım eder. Nikris, romatizma, damar
sertliği ve mafsal kireçlenmesinde faydalıdır. Karaciğer şişliğine iyi gelir.
Safra akışını normale döndürür. Sivilceleri önler. Susuzluğu giderir. Kabukları
ishali keser. Ateşi düşürür. Çiçekleri göğsü yumuşatır ve öksürüğü
giderir. |
| Kişniş |
( ) :Maydanozgiller familyasından; Haziran - Ağustos ayları
arasında pembe beyaz renkli çiçekler açan, 30 - 50 cm boyunda, oldukça fena
kokulu bir yıllık otsu bir bitkidir. Nemli çayır ve sırtlarda yetişir.
Yaprakları açık yeşil renkli ve tüylüdür. Çiçekleri, dallarının uçlarında
şemsiye şeklinde toplanmıştır. Meyveleri nişasta, tanen, şekerler ve uçucu yağ
taşır. Kişniş şekeri, likör yapımı, pastacılık ve eczacılıkta
kullanılır.
Kullanıldığı yerler: İştah açar. Bağırsak gazlarını
giderir. Sinirleri yatıştırır. Hazmı kolaylaştırır. Sinirsel baş ağrılarını
keser. Karın ağrılarını giderir. Cinsel arzuyu kamçılar. Aybaşı kanamasını
düzenler. Doğumu kolaylaştırır. Sürmenajda faydalıdır. Bayat yiyeceklerin
zararını azaltır. Fazla miktarda yenirse zararı görülür. |
| Kokulu yonca |
( melilotus ) :Baklagiller familyasından, Avrupa'da ve
yurdumuzda yetişen, 30 - 100 cm boyunda, iki yıllık otsu bir bitkidir. Gövdesi
silindir biçimindedir. Tüysüzdür. Çok dallıdır. Yaprakları almaşık dizilişlidir.
Sarı çiçekleri güzel kokuludur. Meyvesi 4 mm kadar boyunda 1-2 tohumludur.
Çiçekli ve yapraklı dallarında kumarin, melilotik ve kumarik asitler ile uçucu
bir yağ vardır.
Kullanıldığı yerler: Hafif kabız vericidir.
Romatizma ağrılarını dindirir. Vücuda rahatlık verir. |
| Koruk |
( ekşi üzüm ) :Henüz olgunlaşmamış, ekşi, ham üzümdür. Şerbeti
yapılır.
Kullanıldığı yerler: İştah açar. Kurdeşende
faydalıdır. Göz ağrılarını dindirir. |
| Kralotu |
( peucedanum ostruthium ) :Dantela gibi güzel yeşil yapraklı
bir bitkidir. Çiçekleri pembe ve beyaz renkte olup, dallarının ucuna
toplanmıştır. Yaprakları ilkbahar, kökü ise sonbahar aylarında toplanıp,
kurutulur.
Kullanıldığı yerler: Mide ve bağırsak bozukluklarını
giderir. İshali keser. Kanı temizler. Damar sertliği ve nikriste
faydalıdır. |
| Kudrethelvası |
( manna ) :Bir çeşit dişbudak olan fraxinus ornus ağacının
torba şeklinde ve içi sıvı dolu yerine yapılan kesiklerden çıkan sıvıdır.
İçeriğinde mannit şekeri vardır. Yuvarlak, yassı, billuri, kuru parçalardır.
Rengi soluk sarımsı ve içi beyazdır. Kokusu bala benzer. Lezzeti şekerlidir.
Suda kolay erir.
Kullanıldığı yerler: Kolay kullanılır, hoş bir
müshildir. |
| Kudretnarı |
(momordica ) :Kabakgiller familyasından, tırmanıcı, ince
gövdeli, bir yıllık bir bitkidir. Yaprakları saplı ve el gibi parçalıdır.
Meyvesi olgunlaşınca, birbirinden ayrılır. Meyveleri 10-15 cm boyunda şişkin ve
iki uçta incelmiş şeklindedir. Üzerinde kabarcıklar vardır. Turuncu - sarı
renktedir. Ev ilaçlarında, zeytinyağı ile karıştırılarak
kullanılır.
Kullanıldığı yerler: Mide ülserini tedavi eder.
Egzama ve diğer cilt hastalıklarında faydalıdır. Yaraların çabuk kapanmasını
sağlar. |
| Kuduzotu |
( dişotu ) :Dişotugiller familyasından, koyu yeşil renkli, çok
yıllık otsu bir bitkidir. Boyu 30-120 cm arasındadır. Yaprakları sert ve
dalgalıdır. Çakıllı, çorak arazide yetişir. Çiçekleri salkım şeklindedir.
Zehirlidir.
Kullanıldığı yerler: Ödem hastalığında faydalıdır.
Mesane taşlarının düşürülmesine yardım eder. Spazm ve ağrıları
giderir. |
| Kurtayağı |
( Lycopode ) :Kibritotunun en çok görülen şeklidir. Boyu 1 m
kadardır. Sporlu başaklarından kurtayağı tozu denilen ve hekimlikte kullanılan
sarı bir toz elde edilir.
Kullanıldığı yerler: Karaciğer ve
safra kesesi hastalıklarında faydalıdır. Ağrıları dindirir. Romatizmada
şikayetleri giderir. Böbrek ve safra kesesi taşlarının düşürülmesine yardımcı
olur. |
| Kurtbağrı |
( kurtbaharı ) :Zeytingiller familyasından kış aylarında
yaprağını döken veya her zaman yeşil olan odunsu bir bitkidir. Yurdumuzda adi
kurtbağrı yetişir. 4-5 m boyunda bir çalıdır. Çiçekleri beyazdır. Meyveleri
parlak siyah renkte olup, üzümsüdür. Bütün orman bölgelerinde
yetişir.
Kullanıldığı yerler: Çiçekleri cilt kurumasında
faydalıdır. Meyveleri kullanılmamalıdır. |
| Kurtpençesi |
( kurttırnağı ) :Gülgiller familyasından beşparmakotu adlı
bitkinin salkım çiçekli, sapı ve kökü bol taneli, çok yıllık bir türüdür.
Yaprakları kullanılır.
Kullanıldığı yerler: İshali
keser. |
| Kuso |
( kusso ) :Gülgiller familyasından Habeşistan'da yetişen
almaşık yapraklı, katmerli çiçekli ve dişi organı geniş tepecikli bir
ağaçtır.
Kullanıldığı yerler: Bağırsak solucanlarını düşürmeye
yarar. |
| Kuzukulağı |
( rumex ) :Karabuğdaygiller familyasından; nemli kırlarda
yetişen, genellikle bir kaç yıl yaşayan, yeşil veya firfiri renkte orsu bir
bitki cinsidir. Yaprakları hafifçe kabarık ve geniştir. Meyveleri üç köşeli veya
yassıdır. Yurdumuzda yetişen türleri; Labada, büyük kuzukulağı, küçük kuzukulağı
gibi çeşitleridir. Ev ilaçlarında büyük ve küçük kuzukulağının yaprakları
kullanılır.
Kullanıldığı yerler: Yaprakları ile salata yapılıp,
yenir. İdrar söktürür. Mide şişkinliğini giderir. Egzamalar üzerine kompress
yapılır. Romatizmalılar, böbreklerinden hasta olanlar,
yememelidir. |
| Kuşburnu |
( fructus rosa canina ) :Yabangülünün, şeker, organik asit ve C
vitamini bakımından zengin olan meyvesidir.
Kullanıldığı
yerler: İdrar söktürür, ishali keser. |
| Kuşekmeği |
( çoban dağarcığı ) :Turpgiller familyasından; beyaz veya mor
çiçekli otsu bir bitkidir. Birçok türü vardır.
Kullanıldığı
yerler: Basur memelerini tedavi eder. Boğaz ağrılarını
geçirir. |
| Kuşkonmaz |
( asparagus ) :Zambakgiller familyasından; çalı veya yarı çalı
halinde odunsu, çoğu sarılıcı, bazı türleri de otsu olan Asya, Afrika ve Akdeniz
bölgesinde yetişen bir bitkidir. Yaprakları pul gibi ve almaşık dizilişlidir.
Çiçekleri küçüktür. Renkleri yeşilimsi veya beyazdır. Meyveleri üzümsüdür. 150
kadar türü vardır. Tıbbi kuşkonmaz Trakya ve Doğu Anadolu'da yabani olarak
yetişir. Çiçekleri sarımsı yeşildir. Meyvesi kırmızıdır. Kök ve rizomlarında
şekerler, mannit, koniferin, asparajin A ve C vitaminleri vardır. Hekimlikte
toprakta sürünen gövdesi, kökü ve tomurcukları kullanılır. İlkbahar aylarında
toplanıp kurutulur.
Kullanıldığı yerler: Kalp hastalıklarından
doğan ödemleri giderir. İdrar söktürür. İdrar yollarını temizler. Sinirleri
kuvvetlendirir. Kanı temizler. Karaciğer ve böbreklerin muntazam çalışmasını
sağlar. Karaciğer şişliğini indirir. Dalak hastalıklarında faydalıdır. Zihin
yorgunluğunu giderir. Sivilce ve egzamanın iyileşmesinde yardımcı olur. Kandaki
şeker miktarını düşürür. El ve ayaklarda görünen şişlikleri indirir. Bel
soğukluğu böbrek ve mesane iltihabı olanlarla, çok sinirli kimselerin
kullanmaması gerekir. |
| Küçük hindistancevizi |
( myristica ) :Myristicaceae familyasından; Anavatanı Molük
olan, diğer sıcak bölgelerde de yetiştirilen, 16 - 18 m yüksekliğinde bir ağaç
ve onun meyvesidir. Görünüş itibariyle Portakal ağacına benzer. Tohumları
beyazımsı kül halinde ve yuvarlaktır. Kabuğu soyulmuş halde satılır. İçeriğinde
uçucu bir yağ vardır.
Kullanıldığı yerler: Vücudu
kuvvetlendirir. Hazmı kolaylaştırır. İştah açar. Kalp ve sindirim ilaçları
yapmakta kullanılır. |
| Kılıçotu |
( sarıkantaron ) :Kılıçotugiller familyasından; Mayıs - Eylül
ayları arasında sarı renkli çiçekler açan, 30 - 100 cm boyunda çok yıllık otsu
bir bitkidir. Yaprakları sapsızdır. Koyu yeşildir. Çiçekleri dallarının
ucundadır. Çiçek dallarında; pinen, cadinen, tanen, reçine, zamk, acı maddeler
ve boya maddeleri vardır.
Kullanıldığı yerler: Sinirleri
yatıştırır. İdrar ve balgam söktürür. Göğsü yumuşatır, öksürüğü keser. İştah
açar. Zeytinyağı ile hazırlanan merhemi yaraları iyileştirir. Filizlenmiş
uçlarından yapılan haşlama, bağırsak kurtlarını düşürür. |
| Kınaağacı |
( hınna ) :Kınaağacıgiller familyasından, anayurdu Hindistan
olan ve Arabistan'da ve Akdeniz ikliminde yetiştirilen ayrık dallı, beyazımsı
kabuklu, karşıt yapraklı bir ağaçtır. Çiçekleri beyaz renkli ve keskin
kokuludur. Kurutulmuş yapraklarından kına elde edilir. Saç ve parmakları
boyamakta kullanılır.
Kullanıldığı yerler: Ayak terlemelerine
engel olur. Dolamada kullanılır. Uyuz ve egzamaya iyi gelir. Guatrın üzerine
bağlanırsa, faydası görülür. Sarılık, idrar zorluğu, gastrit ve kolit'de
iyileştiricidir. Ağız yaraları ve deri çatlaklarını tedavi eder. |
| Kınakına |
( kontestozu ) :Kökboyasıgiller familyasından; anayurdu Peru ve
Bolivya olan ve sanayii bitkisi olarak Cava, Güney Hindistan, Kolombiya, Seylan,
Guatemala, Kamerun ve Kongo gibi tropikal ülkelerde yetiştirilen 15-20 metre
boyunda bir ağaçtır. Kabuğundan kinin çıkarılır. Kınakınanın içeriğinde kinin,
kinidin, kinşonin, singol, kupreol gibi maddeler vardır. Gövde, kök ve kabukları
kullanılır. Tadı acıdır.
Kullanıldığı yerler: Ateş düşürür.
Sıtmayı tedavi eder. Tifoda faydalıdır. Ağır ve mikroplu hastalıkların nekahat
devresini kısaltır. Cilt kaşıntılarında faydalıdır. İştah açar. Kuvvet verir.
Kabızlığı giderir. Kinidin alkoloidi taşikardide kullanılır. Vücuda kuvvet
verir. |
| Kırkdamarotu |
( cryptogamae ) :Damarlı çiçeksiz bitkilerdendir. 100 kadar
çeşidi vardır. Kibritotları, atkuyrukları ve eğreltiotları bu familyadandır. Yol
kenarlarında ve kumlu topraklarda yetişirler.
Kullanıldığı
yerler: Burun kanamasını keser. Kesiklerde ve çıbanda faydalıdır. Balla
karıştırılıp yenecek olursa, nefes darlığını giderir. Yaraları iyileştirir.
Kandaki şeker miktarını düşürür. |
| Kırlangıçotu |
( hilaliye ) :Gelincikgiller familyasından, Nisan - Mayıs
ayları arasında sarı renkli çiçekler açan, 30 - 70 cm yüksekliğinde çok yıllık
otsu bir bitkidir. Kuzey Anadolu bölgesinde yetişir. Çiçekleri dallarının
ucundadır. Bitkinin tamamında ve özellikle yapraklarında sarı renkli boya
maddesi ve alkoloidler vardır. Sapı kırıldığı zaman sarı renkli bir süt akar.
Zehirlidir.
Kullanıldığı yerler: Sütü siğil ve nasırların
tedavisinde kullanılır. |
| Kırmızıbiber |
( guinea pepper ) :Olgunlaşak kızarmış yıllık biberin
kurutularak toz haline getirilmiş şeklidir.
Kullanıldığı
yerler: Hazmı kolaylaştırır. Mide tembelliğini giderir. İştah açar.
Kusmayı önler. İshali keser. Mide ve bağırsaklarda gaz birikmesini önler. İshali
keser. İdrar ve ter söktürür. Cinsel istekleri kamçılar. Grip ve soğuk
algınlığında faydalıdır. Merhemi lumbago, nevralji ve romatizmada faydalıdır.
Egzama, yüksek tansiyon, üremi veya damar sertliğinden şikayet edenler
kullanmamalıdır. |
| Kısamahmut |
( dalakotu ) :Ballıbabagiller familyasından; Haziran - Eylül
ayları arasında pembe ve seyrek olarak da beyaz renkli çiçekler açan, otsu bir
bitkidir. 10 - 30 cm boyundadır. Yaprakları; karşılıklı, tüylü, kenarları dişili
ve küçük bir meşe yaprağı şeklindedir. Çiçekleri üst yapraklarının koltuğunda
gruplar halindedir. Meyvesi küçüktür. Çiçekli bitkide uçucu bir yağ, acı
maddeler, tanen, glikozitler vardır.
Kullanıldığı
yerler: Vücuda kuvvet verir. Ateşi düşürür. İdrar söktürür. Mesane
taşlarının düşürülmesine yardımcı olur. Aybaşı tutkluğunu giderir. Öksürüğü
keser. |
| Kızılcık |
( cornus ) :Kızılcıkgiller familyasından; çoğunluğu çalı veya
ağaç halinde odunsu ve bir kaçı da otsu karakterde, kışın yaprak döken veya her
zaman yeşil bitki cinsidir. Yaprakları sade, uzun veya kısa saplı, genellikle
çatallı tüylüdür. Çiçekleri salkım veya şemsiye şeklindedir. 40 kadar türü
vardır. Meyvesi yuvarlaktır. Yurdumuzda yetişen türü sarı çiçekli kızılcıktır.
Boyu 7-8 metre kadardır. Çalı şeklinde olanları da vardır. Kış aylarında
yapraklarını döker çiçekleri yapraklarından önce açar. Renkleri sarıdır.
Yaprakları karşılıklı dizilmiştir. Meyveleri sonbaharda olgunlaşır. 1-1,5 cm
boyundadır. Parlak kırmızı renktedirler. Lezzeti buruktur.Meyveleri şeker,
müsilajlı maddeler ihtiva eder. Kabuklarında ise reçineli maddeler, tanen ve
müsilaj vardır. Meyveleri yenir veya şurubu yapılır.
Kullanıldığı
yerler: Meyveleri ishali keser. Kabızlık yapar. Kabukları ateş düşürür.
Ağız paslanmasını giderir. Ağız yaralarını geçirir. Şurubu, vücuda kuvvet
verir. |